भारतीय सिनेमात एआयचा वापर वाढला आहे, ज्यामुळे उत्पादनाचा खर्च व वेळ कमी होत आहे. विविध भाषांमध्ये डबिंग आणि कंटेंट निर्मिती सोपी झाली आहे.
एआयमुळे बदलतोय भारतीय सिनेमा; संपूर्ण चित्रपट आता कृत्रिम बुद्धिमत्तेतून!
भारतीय चित्रपटसृष्टीत आता आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मुळे एका नव्या क्रांतीची सुरुवात झाली आहे. जगातील सर्वाधिक चित्रपट निर्मिती करणाऱ्या भारतात, निर्माते खर्च कमी करण्यासाठी, वेळ वाचवण्यासाठी आणि विविध भाषांमध्ये सहज डबिंग करण्यासाठी एआयचा वेगाने वापर करत आहेत.
स्टुडिओमध्ये ‘कोडिंग’चा आवाज
बंगळूरस्थित Collective Artists Network सारख्या कंपन्या आता पूर्णपणे एआय-आधारित चित्रपट तयार करत आहेत. पौराणिक कथांवर आधारित चित्रपटांमध्ये कलाकार, कॅमेरा किंवा डबिंग आर्टिस्टची गरजही उरत नाही — सर्व काही एआयद्वारे तयार होते.
प्रेक्षकांच्या सवयींमध्ये बदल
कोविडनंतर चित्रपटगृहांमध्ये जाणाऱ्यांची संख्या घटली आहे. ओटीटी प्लॅटफॉर्ममुळे घरबसल्या कंटेंट पाहण्याची सवय वाढली आहे. त्यामुळे निर्मात्यांना कमी खर्चात जास्त कंटेंट तयार करण्यासाठी एआयचा आधार घ्यावा लागत आहे.
खर्च आणि वेळेत मोठी बचत
एआयच्या मदतीने चित्रपट निर्मितीचा खर्च जवळपास १/५ ने कमी होतो, तर वेळही २५% ने कमी होतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. Abundantia Entertainment सारख्या प्रोडक्शन हाऊसने एआय स्टुडिओमध्ये मोठी गुंतवणूक केली असून, भविष्यातील महसुलाचा मोठा भाग एआय कंटेंटमधून मिळवण्याची योजना आखली आहे.
‘Raanjhanaa’चा शेवट बदलला!
२०१३ मधील गाजलेला चित्रपट ‘रांझना’ पुन्हा प्रदर्शित करताना त्याचा शेवट एआयच्या मदतीने बदलण्यात आला. मूळ कथेत नायकाचा मृत्यू होतो, पण नव्या आवृत्तीत त्याला जिवंत दाखवण्यात आले. या बदलावर अभिनेता Dhanush यांनी नाराजी व्यक्त केली, मात्र प्रेक्षकांनी नवीन शेवट पसंत केला.
हॉलिवूड vs भारत
अमेरिकेत SAG-AFTRA सारख्या संघटनांचे कडक नियम असल्यामुळे एआयचा वापर मर्यादित आहे. मात्र भारतात स्पष्ट नियम नसल्याने निर्माते अधिक आक्रमकपणे एआय स्वीकारत आहेत.
एआय ‘महाभारत’ आणि मिश्र प्रतिक्रिया
JioStar द्वारे तयार करण्यात आलेल्या ‘महाभारत’च्या एआय आवृत्तीला मोठ्या प्रमाणात व्ह्यूज मिळाले, मात्र प्रेक्षकांकडून संमिश्र प्रतिक्रिया मिळाल्या. काहींनी तांत्रिक त्रुटी दाखवल्या, तर काहींनी नवीन प्रयोगाचे स्वागत केले.
डबिंगमध्ये एआयची कमाल
NeuralGarage या स्टार्टअपने असे तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, ज्यामुळे कलाकाराच्या चेहऱ्याच्या हालचाली डबिंग भाषेशी जुळवता येतात. यामुळे विविध भाषांमध्ये चित्रपट अधिक नैसर्गिक वाटतात.
टेक कंपन्यांचीही गुंतवणूक
Google, Microsoft आणि NVIDIA सारख्या दिग्गज कंपन्या भारतीय एआय फिल्म इंडस्ट्रीत सक्रिय आहेत. त्यांनी एआय-आधारित कंटेंट निर्मितीला चालना दिली आहे.
फायदे आणि तोटे
फायदे:
खर्च आणि वेळेची बचत
विविध भाषांमध्ये सहज डबिंग
मोठ्या प्रमाणावर कंटेंट निर्मिती
तोटे
सर्जनशीलतेत घट
कलाकार व तंत्रज्ञांच्या नोकऱ्यांवर धोका
मानवी भावनांचा अभाव
कॉपीराइट व नैतिक प्रश्न
दृश्य व डबिंग गुणवत्तेत त्रुटी
साचेबद्ध (रिपिटेटिव्ह) कंटेंट वाढण्याची शक्यता
प्रेक्षकांशी भावनिक कनेक्शन कमी होणे