भारतात HbA1c चाचणीने मधुमेहाचे चुकीचे निदान होण्याचा धोका आहे, असा इशारा एका नव्या अभ्यासातून देण्यात आला आहे.
भारतात मधुमेहाचे निदान करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाणारी HbA1c रक्त चाचणी अनेक प्रकरणांमध्ये दिशाभूल करणारी ठरू शकते, असा धक्कादायक इशारा एका नव्या अभ्यासातून देण्यात आला आहे. 'द लॅन्सेट रीजनल हेल्थ' या जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या संशोधनानुसार, भारतीयांमध्ये आढळणारी पोषणाची कमतरता आणि अनुवांशिक रक्तविकार यामुळे या चाचणीचे निकाल अचूक नसण्याची शक्यता आहे.
ज्येष्ठ अंतःस्रावशास्त्रज्ञ प्रा. अनुप मिश्रा यांच्या आढाव्यानुसार, HbA1c चाचणी रक्तातील साखरेची सरासरी पातळी मोजते; मात्र लोहाची कमतरता, लाल रक्तपेशींचे आयुष्य आणि G6PD कमतरता यांसारख्या घटकांमुळे निकालात मोठी तफावत येऊ शकते.
भारतातील अनेक भागांमध्ये लोहाची कमतरता (Iron Deficiency) मोठ्या प्रमाणात आढळते
G6PD कमतरता असलेल्या पुरुषांमध्ये मधुमेहाचे निदान ४ वर्षांपर्यंत उशिरा होऊ शकते
HbA1c चाचणी रक्तातील साखर जास्त किंवा कमी दाखवू शकते
ग्रामीण भागात कुपोषण आणि रक्तविकारामुळे चुकीचे निदान वाढण्याची शक्यता
प्रयोगशाळेतील गुणवत्ता नियंत्रणातील त्रुटींमुळेही निकाल प्रभावित होऊ शकतात
तज्ञांचे मत
तज्ञांच्या मते, भारतासारख्या देशात केवळ HbA1c चाचणीवर अवलंबून राहणे योग्य नाही.
मधुमेहाचे अचूक निदान करण्यासाठी खालील चाचण्या देखील आवश्यक ठरू शकतात:
Fasting Blood Sugar (FBS)
Postprandial Blood Sugar (PPBS)
Oral Glucose Tolerance Test (OGTT)
सार्वजनिक आरोग्यावर परिणाम
संशोधकांनी इशारा दिला आहे की, केवळ HbA1c वर आधारित सर्वेक्षणे भारतातील मधुमेहाचे खरे चित्र दाखवत नाहीत. त्यामुळे लाखो लोकांचे चुकीचे निदान किंवा उशिरा निदान होण्याचा धोका आहे
भारतातील विशेष आरोग्य परिस्थिती लक्षात घेता,
एकाच चाचणीवर अवलंबून राहणे धोकादायक
मल्टी-टेस्ट अॅप्रोच आवश्यक
वेळेवर आणि अचूक निदानासाठी जागरूकता महत्त्वाची