भारत-चीन सीमा तब्बल 6 वर्षांनंतर पुन्हा उघडणार ?

नवी दिल्ली (India-China Trade) : उत्तराखंडच्या पिथोरगड जिल्ह्यातून जाणारा ऐतिहासिक लिपुलेख सीमा व्यापारी मार्ग पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता आहे. या (India-China Trade) मार्गावर भारत आणि चीन यांच्यातील सीमा व्यापार जून 2026 पासून पुन्हा सुरू होऊ शकतो. 2020 मध्ये कोविड-19 नंतर भारत आणि चीन यांच्यातील सीमा वाहतूक पूर्णपणे थांबली होती. याव्यतिरिक्त, जून 2020 मध्ये लडाखमधील गलवान खोऱ्यात दोन्ही देशांच्या सैन्यांमध्ये मोठा तणाव निर्माण झाला. ज्यामुळे सीमा व्यापार पूर्णपणे थांबला. लिपुलेख, नाथू ला आणि शिपकी ला यांसारखे व्यापारी मार्गही बंद करण्यात आले होते.

सीमेवरील तणावानंतर, भारताने चीनसोबत (India-China Trade) केवळ व्यापारातच नव्हे तर अनेक स्तरांवर सहकार्य कमी केले. परिणामी, हा ऐतिहासिक व्यापारी मार्ग बंद राहिला. हे लक्षात घेतले पाहिजे की, हा केवळ एक व्यापारी मार्ग नाही, तर हिमालयीन राजनैतिकता, सीमा सुरक्षा आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेशी संबंधित एक मोठा मुद्दा आहे. तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या वर्षभरात भारत-चीन संबंध हळूहळू सुधारले आहेत, म्हणूनच सरकार हे पाऊल उचलत आहे. पिथोरगड प्रशासनानेही या संदर्भात एक महत्त्वाची बैठक घेतली आहे.

पुन्हा सुरू करण्याबाबत चर्चा

परराष्ट्र मंत्रालयाने हे देखील स्पष्ट केले आहे की, लिपुलेख, शिपकी-ला आणि नाथू-ला यांसारखे सर्व निर्धारित (India-China Trade) व्यापारी मार्ग पुन्हा सुरू करण्याबाबत दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू आहे. ताज्या वृत्तांनुसार, लिपुलेख खिंडीतून होणारा व्यापार जून 2026 च्या सुरुवातीलाच पुन्हा सुरू होऊ शकतो, म्हणजेच हा मार्ग जवळपास सहा वर्षांनंतर पुन्हा उघडला जाईल. तथापि, संरक्षण तज्ज्ञांचा अजूनही असा विश्वास आहे की भारत आणि चीन यांच्यातील विश्वास पूर्णपणे पुनर्संचयित झालेला नाही.

ऐतिहासिक लिपुलेख सीमा व्यापार

उत्तराखंडच्या पिथोरगड जिल्ह्याला चीन (तिबेट) शी जोडणारा ऐतिहासिक लिपुलेख सीमा व्यापारी मार्ग पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. माहितीनुसार, या (India-China Trade) मार्गाने सीमा व्यापार जून 2026 च्या सुरुवातीलाच पुन्हा सुरू होऊ शकतो. हा तोच मार्ग आहे जो 2020 पासून पूर्णपणे बंद आहे.

6 वर्षांनंतर एक मोठा बदल

जर जून 2026 मध्ये व्यापार पुन्हा सुरू झाला, तर 6 वर्षांनंतर हा एक मोठा बदल असेल. या पावलाकडे केवळ एक व्यापारी पुढाकार म्हणूनच नव्हे, तर (India-China Trade) भारत-चीन संबंधांमध्ये हळूहळू सामान्य स्थिती परत येत असल्याचे चिन्ह म्हणूनही पाहिले जाऊ शकते. ही केवळ भारत-चीन व्यापारासाठीच नव्हे, तर अनेक अर्थांनी उत्तराखंडसाठीही एक मोठी संधी आहे.