केंद्र सरकारचा ई-कुकिंगला प्रोत्साहन; इंडक्शन हॉब्सबाबत मोठा निर्णय

नवी दिल्ली/ मुंबई (LPG Crisis) : केंद्र सरकारने देशात ई-कुकिंगला (E-Cooking) प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि ऊर्जा कार्यक्षमता सुनिश्चित करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. ऊर्जा कार्यक्षमता ब्युरो (BEE) मार्फत स्वयंपाकघरात वापरल्या जाणाऱ्या काउंटर-टॉप इंडक्शन हॉब्ससाठी (induction hobs) अनिवार्य स्टार लेबलिंग लागू करण्याची अंतिम मुदत वाढवण्यात आली आहे.

हा नियम, जो मूळतः लवकरच लागू होणार होता, तो आता 1 जानेवारी 2027 पर्यंत पुढे ढकलण्यात आला आहे. हा निर्णय अशा वेळी आला आहे, जेव्हा जागतिक स्तरावर विशेषतः पश्चिम आशियामध्ये वाढत्या तणावामुळे एलपीजी पुरवठा (LPG Crisis) आणि किमतींमध्ये अस्थिरतेची भीती निर्माण झाली आहे. नागरिकांनी गॅसवरील अवलंबित्व कमी करून आधुनिक आणि किफायतशीर विद्युत पर्यायांचा अवलंब करावा, अशी सरकारची इच्छा आहे.

आधुनिक तंत्रज्ञान आणि कार्यक्षमता: इंडक्शन हॉब्स (Induction Hobs) पारंपरिक इलेक्ट्रिक स्टोव्हपेक्षा लक्षणीयरीत्या वेगळे आणि प्रगत आहेत. त्यांचे कार्य एका साध्या वैज्ञानिक सूत्रावर आधारित आहे.

इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक कॉइल: या स्टोव्हमध्ये एक विशेष कॉइल असते, जी विजेच्या साहाय्याने थेट भांड्यात उष्णता निर्माण करते.

थेट तापवणे: यामध्ये, (Induction Hobs) स्टोव्हच्या पृष्ठभागाऐवजी फक्त भांडे गरम होते, ज्यामुळे स्वयंपाक जलद होतो.

ऊर्जा बचत: उष्णतेचा अपव्यय कमी होत असल्यामुळे, हे गॅस किंवा पारंपरिक हीटर्सपेक्षा अधिक किफायतशीर आहे.

सुरक्षितता आणि कमी वीज वापर

इंडक्शन स्टोव्हचा (Induction Hobs) सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्याचे स्मार्ट कार्य. जेव्हा त्याच्या पृष्ठभागावर योग्य भांडे ठेवले जाते, तेव्हाच तो ऊर्जा वापरतो. भांडे काढताच गरम होण्याची प्रक्रिया थांबते, ज्यामुळे लहान मुले असलेल्या घरांसाठीही ते सुरक्षित ठरते. हे इतर (Induction Hobs) इलेक्ट्रिक स्वयंपाकाच्या साधनांपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी वीज वापरते, ज्यामुळे मासिक बिले नियंत्रणात राहतात.

अचूक निवड: स्टार रेटिंग पाहून, लोकांना समजेल की, कोणता इंडक्शन स्टोव्ह कमी वीज वापरतो.

सुधारित गुणवत्ता: स्टार लेबलच्या (Induction Hobs) शर्यतीत, कंपन्या अधिक टिकाऊ आणि कार्यक्षम मॉडेल्स सादर करतील.

वाढती व्याप्ती: एलपीजीच्या (LPG Crisis) वाढत्या किमतींमुळे, हे तंत्रज्ञान आता मोठ्या महानगरांमध्ये तसेच लहान शहरे आणि ग्रामीण भागांमध्ये अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहे.