ARAI अहवाल:
E20 वापरल्याने इंजिनचे व्हॉल्व्ह वाकले, रबरच्या भागांवर परिणाम!
नवी दिल्ली (E20 Petrol Impact On Vehicles) : एप्रिल 2025 पासून देशभरात E20 पेट्रोल पूर्णपणे लागू झाल्यामुळे, जुन्या वाहनांबाबत एक नवीन चर्चा सुरू झाली आहे. अनेक वाहन मालक पूर्वीपेक्षा कमी मायलेज मिळत असल्याची तक्रार करत आहेत. काही जण इंजिन आणि इंधन प्रणालीवर होणाऱ्या दीर्घकालीन परिणामांबद्दलही प्रश्न उपस्थित करत आहेत. दरम्यान, ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया (ARAI) चा एक अहवाल सध्या चर्चेत आहे.
या अहवालात E20 पेट्रोलच्या (E20 Petrol Impact) अंमलबजावणीची शिफारस करण्यात आली आहे. परंतु काही जुन्या वाहनांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रबरच्या भागांवर होणाऱ्या परिणामाबद्दलही चिंता व्यक्त केली आहे. तथापि, प्रमुख वाहन उत्पादकांचे म्हणणे आहे की, अनेक वर्षांच्या चाचण्या आणि सर्व्हिस रेकॉर्डमध्ये E20 मुळे कोणतेही मोठे नुकसान झाल्याचे दिसून आलेले नाही. परिणामी, E20 बाबत लोकांच्या मनात अनेक प्रश्न कायम आहेत.
ARAI च्या अहवालात सत्य उघड?
अहवालानुसार, ARAI चा अहवाल अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेला नाही, परंतु सरकार आणि वाहन कंपन्यांनी याला एक महत्त्वपूर्ण घटक मानले आहे. अहवालात म्हटले आहे की, E10 पेट्रोलसाठी (E20 Petrol Impact) डिझाइन केलेल्या जुन्या वाहनांमध्ये E20 वापरल्याने कालांतराने काही रबरचे भाग खराब होऊ शकतात. या भागांमध्ये इंधन होसेस, गॅस्केट, सील आणि ओ-रिंग यांचा समावेश आहे. अहवालानुसार, दीर्घकाळात हे भाग बदलण्याची आवश्यकता भासू शकते.
गाडीच्या चाचणीनंतर समस्या निर्माण?
चारचाकी इंजिन चाचणीदरम्यान, बीएस-IV इंजिनने E20 पेट्रोलवर चांगली कामगिरी केली. तथापि, बीएस-VI टर्बो इंजिनमध्ये 265 तासांच्या चाचणीनंतर समस्या निर्माण झाल्या. दोन वेगवेगळ्या कार कंपन्यांनी केलेल्या चाचण्यांचे निकालही वेगवेगळे आले. एका कंपनीने 400 तास इंजिन चालविल्यानंतर कोणतीही समस्या नसल्याचे आणि समाधानकारक कामगिरी झाल्याचे सांगितले. दुसऱ्या कंपनीने एकूण 809 तासांच्या चाचणीनंतर इंजिनच्या एक्झॉस्ट व्हॉल्व्हमध्ये थर्मोमेकॅनिकल बिघाड झाल्याचे सांगितले. याचा अर्थ असा की, जास्त उष्णता आणि दाबाच्या संपर्कात दीर्घकाळ राहिल्याने व्हॉल्व्ह वाकू शकतो, त्याला तडे जाऊ शकतात किंवा तो तुटूही शकतो. तथापि, अहवालाशी संबंधित असलेल्यांच्या मते, या दोषाचे एकमेव कारण E20 पेट्रोल (E20 Petrol Impact) असू शकत नाही. वाहन चाचणी तज्ञांनी असेही नमूद केले की, इंजिनची ताकद तपासण्यासाठी सामान्यतः 2000 तासांपेक्षा जास्त काळ इंजिन चालवले जाते.
दुचाकींच्या कामगिरीत सुधारणा?
अहवालात म्हटले आहे की, तीन दुचाकी कंपन्यांनी केलेल्या इंजिन चाचण्यांमध्ये कोणतीही समस्या आढळून आली नाही. E20 पेट्रोलवर वाहनाची कामगिरी सामान्य राहिली आणि कोणतीही मोठी तांत्रिक समस्या आढळली नाही. अहवालानुसार, E20 पेट्रोलमुळे (E20 Petrol Impact) धातूच्या भागांवर कोणताही प्रतिकूल परिणाम झाला नाही. वाहनाचे उत्सर्जन देखील निर्धारित मानकांच्या आत होते. वाहन सुरू करणे, चालवणे किंवा इतर ड्रायव्हिंग कामगिरीमध्ये कोणतीही मोठी समस्या नव्हती. तथापि, E10 पेट्रोलच्या तुलनेत इंधन वापरात अंदाजे 2 ते 6 टक्क्यांनी वाढ झाली, ज्याचा परिणाम वेगवेगळ्या मॉडेल्समध्ये वेगवेगळा होता.
आता देशभरात फक्त E20 पेट्रोल उपलब्ध
भारताने नियोजित वेळेच्या जवळपास पाच वर्षे आधी, एप्रिल 2025 मध्ये देशभरात E20 पेट्रोल (E20 Petrol Impact) लागू केले. आता, नियमित पेट्रोलमध्ये 20 टक्के इथेनॉल मिसळले जात आहे. सरकार पुढील सुधारणांचीही तयारी करत आहे. 22 ते 30 टक्के इथेनॉल असलेल्या पेट्रोलला केंद्रीय उत्पादन शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे. E85 आणि E100 इंधनांचा नियमांमध्ये समावेश करण्याची प्रक्रियाही सुरू झाली आहे.
जुनी वाहने असलेले मालक मोठ्या चिंतेत?
देशभरातील पेट्रोल पंपांवर 20 टक्के इथेनॉल नसलेले सामान्य पेट्रोल आता उपलब्ध नाही. याचा अर्थ, लोकांना E20 शिवाय दुसरा पर्याय नाही. अनेक वाहन मालकांनी मायलेज कमी झाल्याची तक्रार केली आहे. 2012 पूर्वी उत्पादित वाहनांचे मालक विशेषतः इंजिनच्या दीर्घकालीन स्थितीबद्दल चिंतित आहेत. एप्रिल 2023 पूर्वी उत्पादित अनेक वाहने देखील चर्चेत आहेत, कारण त्यांना सुरुवातीला (E20 Petrol Impact) E20 साठी प्रमाणित केले गेले नव्हते.
सरकार इथेनॉलवर इतका भर का?
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजांचा मोठा भाग आयातीद्वारे पूर्ण करतो. परिणामी, सरकारचा असा विश्वास आहे की अधिक इथेनॉलचा वापर केल्याने परदेशी तेलावरील अवलंबित्व कमी होईल आणि राष्ट्रीय खर्च कमी होईल. सरकारचा दावा आहे की, यामुळे ऊर्जा सुरक्षा मजबूत होईल आणि इथेनॉल-उत्पादक कृषी पिकांची मागणी वाढून शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्न मिळेल. जागतिक तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यानंतर या धोरणाला आणखी गती मिळाली. ब्राझीलच्या फ्लेक्स-फ्यूएल मॉडेलचे उदाहरणही अनेकदा दिले जाते. तिथे लोकांना पेट्रोल आणि इथेनॉल यापैकी निवडण्याचा पर्याय आहे, तर (E20 Petrol Impact) भारतात सध्या 20 टक्के इथेनॉलशिवाय सामान्य पेट्रोल खरेदी करण्याचा कोणताही पर्याय नाही.