सिंचन, तंत्रज्ञान आणि सुधारित वाणांमुळे चीन आघाडीवर
नवी दिल्ली (India Grain Production) : ब्रिक्स देशांमध्ये भारताकडे सर्वाधिक सुमारे १५४ दशलक्ष हेक्टर लागवडीयोग्य जमीन असतानाही धान्य उत्पादकतेच्या बाबतीत भारत चीनच्या तुलनेत पिछाडीवर असल्याचे आकडेवारीतून समोर आले आहे. ब्रिक्सच्या संयुक्त सांख्यिकी प्रकाशनानुसार, २०२५ मध्ये चीनने ६६०.२१ दशलक्ष टन धान्याचे उत्पादन घेतले, तर भारताचे धान्य उत्पादन ३२४.७९ दशलक्ष टन राहिले. त्यामुळे चीनचे धान्य उत्पादन भारताच्या तुलनेत दुपटीपेक्षा अधिक ठरले आहे.
केंद्रीय कृषी मंत्रालयाच्या २०२५-२६ च्या अंदाजानुसार, (India Grain Production) भारतात तांदळाची प्रतिहेक्टर उत्पादकता २,९१५ किलो, गव्हाची ३,५९१ किलो आणि मक्याची ३,८२४ किलो आहे. याउलट चीनमध्ये तांदळाची प्रतिहेक्टर उत्पादकता ७,२०५ किलो, गव्हाची ५,९४० किलो आणि मक्याची ६,७०० किलो आहे.
चीनमधील खात्रीशीर सिंचन व्यवस्था, आधुनिक कृषी तंत्रज्ञान आणि सुधारित वाणांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर यामुळे तेथील उत्पादकता अधिक असल्याचे माजी कृषी सचिव देवेश चतुर्वेदी यांनी सांगितले. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणावर लागवडीयोग्य जमीन असूनही (India Grain Production) भारताला उत्पादकतेच्या पातळीवर चीनशी स्पर्धा करताना अनेक आव्हानांना सामोरे जावे लागत आहे.
दरम्यान, भारतातील कृषी उत्पादकतेतही गेल्या काही वर्षांत वाढ झाली आहे. २०१९-२० ते २०२५-२६ या कालावधीत मक्याची उत्पादकता २७ टक्क्यांनी, तांदळाची ७ टक्क्यांनी, तर गव्हाची उत्पादकता ४ टक्क्यांनी वाढली आहे. मात्र, २०२५ मध्ये (India Grain Production) भारताच्या तृणधान्य उत्पादनात २.२ टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली.
