पुणे शहराला प्रामुख्याने खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या चार धरणांतून पाणीपुरवठा केला जातो.
पुण्यात पाणीटंचाईची शक्यता; सोमवारपासून एक दिवसाआड पाणीपुरवठा
पुणे (Water Shortage) : पावसाळ्याचे आगमन उशिरा होणे आणि अपेक्षेपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज यामुळे संभाव्य पाणीटंचाईचा सामना करण्यासाठी पुणे शहरात सोमवारपासून एक दिवसाआड पाणीपुरवठा करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पुणे शहराला प्रामुख्याने खडकवासला, पानशेत, वरसगाव आणि टेमघर या चार धरणांतून पाणीपुरवठा केला जातो. याशिवाय भामा आस्केड आणि पवना धरणांतूनही काही प्रमाणात पाणी मिळते. मात्र, मान्सून उशिरा दाखल झाल्याने आणि कमी पावसाचा अंदाज लक्षात घेऊन उपलब्ध पाणीसाठा ऑगस्टअखेरपर्यंत पुरेल यासाठी पाण्याचा वापर नियंत्रित करण्याचे निर्देश महाराष्ट्र जलसंपदा विभागाने पुणे महापालिकेला दिले आहेत.
महापौर मंजुषा नागपुरे यांनी सांगितले की, उपलब्ध पाणीसाठ्याचा अत्यंत काटकसरीने वापर करणे आवश्यक असल्याने पाणी कपात लागू करण्यात येत आहे. नागरिकांनी पाण्याची नासाडी टाळून जपून वापर करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
पुणे महानगरपालिकेने वाहन धुण्याची केंद्रे आणि जलतरण तलाव बंद ठेवण्याचे आदेश दिले आहेत. तसेच बांधकाम प्रकल्पांमध्ये महापालिकेच्या पाण्याचा वापर करण्यास मनाई करण्यात आली असून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई करण्यात येणार आहे.
सध्या शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या चार धरणांमध्ये केवळ ५ टीएमसी पाणीसाठा उपलब्ध आहे. त्यापैकी पुणे शहरासाठी फक्त ३ टीएमसी पाणी उपलब्ध आहे. या परिस्थितीत संभाव्य टंचाई टाळण्यासाठी एक दिवसाआड पाणीपुरवठ्याचा निर्णय घेण्यात आल्याचे महापौरांनी स्पष्ट केले.
महापालिका सध्या दररोज १,५५० एमएलडी पाणी उपसा करते. पाणी कपातीनंतर हा उपसा सुमारे ४०० एमएलडीने कमी होणार असून त्यामुळे उपलब्ध साठा २० ऑगस्टपर्यंत पुरेल, अशी अपेक्षा आहे.
भामा आस्केड धरणातून पाणी मिळणाऱ्या भागांमध्ये सध्या पाणी कपात लागू करण्यात आलेली नाही. त्या भागातील नागरिकांना आधीपासूनच गढूळ पाणी मिळत असल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे. २०१३-१४ मध्ये गंभीर पाणीटंचाईमुळे वर्षभर पाणी कपात लागू करावी लागली होती. यंदा ती परिस्थिती निर्माण होऊ नये म्हणून आधीच खबरदारी घेतली जात असल्याचे नागपुरे यांनी सांगितले.
पाणीटँकर सेवा पुरवठादारांनी दरवाढ करू नये, असे आवाहनही त्यांनी केले.
दरम्यान, भारत हवामान विभागाने (IMD) जून ते सप्टेंबर या कालावधीसाठी सुधारित मान्सून अंदाज जाहीर केला आहे. त्यानुसार देशात सरासरीच्या ९० ते ९५ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. काही भागांत हा आकडा ९० टक्क्यांपेक्षाही कमी राहू शकतो. तसेच एल-निनोचा परिणामही मान्सूनवर होण्याची शक्यता असल्याचे महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांनी सांगितले.
महापालिकेचे पिण्याचे पाणी बांधकामासाठी वापरू नये. त्याऐवजी सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांतील (STP) पुनर्वापरित पाणी, बोअरवेल किंवा विहिरींचे पाणी वापरण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
गृहनिर्माण संस्थांनी त्यांच्या सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रे कार्यान्वित ठेवून पुनर्वापरित पाण्याचा वापर करणे बंधनकारक असल्याचेही राम यांनी स्पष्ट केले. तसेच हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि वसतिगृहांनी पाणी बचतीसाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करावेत. घरगुती वापरातून निर्माण होणाऱ्या ग्रे वॉटरचा वापर बागकाम आणि सिंचनासाठी करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
पाणी कपात टप्प्याटप्प्याने आणि विभागनिहाय लागू केली जाणार असून, पाईपलाईन फुटणे किंवा तांत्रिक अडचणी निर्माण होऊ नयेत याची काळजी घेतली जाणार आहे. शहरातील काही भागांमध्ये पाणीपुरवठा बंद करून पुन्हा सुरू केल्यानंतर शेवटच्या टोकापर्यंत पाणी पोहोचण्यात अडचणी येत असल्याने ही प्रक्रिया सावधगिरीने राबवली जाणार असल्याचेही आयुक्तांनी सांगितले.