गेल्या दहा दिवसांत डिझेलच्या दरात तब्बल चार वेळा वाढ झाल्याने राज्य परिवहन महामंडळावर मोठा आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे.
“सध्या भाडेवाढीचा विचार नाही; मात्र डिझेल असेच महागले तर पर्याय उरणार नाही”
महाराष्ट्र (ST Bus Fare Hike) : गेल्या दहा दिवसांत डिझेलच्या दरात तब्बल चार वेळा वाढ झाल्याने राज्य परिवहन महामंडळावर मोठा आर्थिक ताण निर्माण झाला आहे. डिझेलच्या किंमती प्रति लिटर ७ ते ८ रुपयांनी वाढल्यामुळे एसटी महामंडळाच्या खर्चात मोठी वाढ झाली असून भविष्यात एसटी तिकीट दरवाढ होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
एसटी महामंडळाच्या आर्थिक परिस्थितीबाबत बोलताना परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी महत्त्वपूर्ण वक्तव्य केले आहे. “सध्या एसटी बस तिकीट दरवाढीचा कोणताही विचार नाही. मात्र, डिझेलचे दर असेच सातत्याने वाढत राहिले तर भविष्यात भाडेवाढ केल्याशिवाय पर्याय उरणार नाही,” असे स्पष्ट संकेत त्यांनी दिले.
इंधन दरवाढीचा थेट परिणाम उत्पन्नावर
एसटी महामंडळ राज्यातील लाखो प्रवाशांना परवडणारी प्रवासी सेवा देत असले तरी सतत वाढणाऱ्या डिझेल दरांचा थेट परिणाम महामंडळाच्या आर्थिक गणितावर होत आहे. वारंवार होणाऱ्या इंधन दरवाढीमुळे वाहतूक खर्च वाढत असून त्याचा फटका महामंडळाच्या उत्पन्नालाही बसत असल्याचे सरनाईक यांनी सांगितले.
राज्यातील ग्रामीण आणि दुर्गम भागात आजही एसटी हीच प्रमुख वाहतूक सेवा असल्याने तिकीट दरवाढीचा परिणाम सर्वसामान्य प्रवाशांवर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे महामंडळ सध्या भाडेवाढ टाळण्याचा प्रयत्न करीत आहे.
“५ लीटर डिझेल वाचवा” मोहिमेला सुरुवात
एसटी महामंडळाचे आर्थिक नुकसान कमी करण्यासाठी प्रशासनाने आता डिझेल बचतीची विशेष मोहीम सुरू केली आहे. राज्यातील सर्व आगारांना दररोज किमान ५ लीटर डिझेल वाचवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
महामंडळाच्या मते, प्रत्येक आगाराने दररोज इतकी बचत केली तरी लाखो रुपयांची बचत होऊ शकते. यासाठी बसेसची नियमित तांत्रिक तपासणी, इंजिन देखभाल आणि इंधन कार्यक्षमतेवर विशेष भर देण्यात येत आहे.
डिझेल बचत करणाऱ्या चालकांचा सत्कार
डिझेल बचतीसाठी चालक आणि कर्मचाऱ्यांनाही प्रोत्साहन देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. सर्वाधिक डिझेल बचत करणाऱ्या चालकांचा एसटी महामंडळातर्फे विशेष सत्कार करण्यात येणार असल्याची माहितीही प्रताप सरनाईक यांनी दिली.
यामुळे चालकांमध्ये इंधन बचतीबाबत जागरूकता वाढेल आणि महामंडळाचा खर्च कमी करण्यास मदत होईल, असा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
दररोज १० लाख लिटरहून अधिक डिझेलची गरज
राज्यभरातील एसटी बस सेवा सुरळीत चालवण्यासाठी महामंडळाला दररोज तब्बल १० लाख ८७ हजार लिटर डिझेलची आवश्यकता असते. राज्यातील सुमारे ५५ लाख प्रवासी दररोज एसटीने प्रवास करतात. त्यामुळे डिझेल पुरवठा खंडित होऊ नये, यासाठी प्रशासन युद्धपातळीवर प्रयत्न करीत आहे.
हिंदुस्तान पेट्रोलियम, इंडियन ऑईल, नायरा आणि रिलायन्स या इंधन पुरवठादार कंपन्यांच्या अधिकाऱ्यांसोबत एसटी महामंडळाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची बैठक घेण्यात आली असून, नियमित पुरवठा कायम ठेवण्यासाठी चर्चा सुरू असल्याची माहिती देण्यात आली.
सर्वसामान्य प्रवाशांमध्ये चिंता
डिझेल दरवाढ आणि संभाव्य भाडेवाढीच्या चर्चेमुळे राज्यातील सर्वसामान्य प्रवाशांमध्ये चिंता व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील विद्यार्थी, कामगार, शेतकरी आणि रोजंदारीवर काम करणाऱ्या नागरिकांना याचा आर्थिक फटका बसण्याची शक्यता आहे.
सध्या एसटी भाडेवाढीचा कोणताही निर्णय झालेला नसला तरी पुढील काही दिवसांत इंधन दरांची स्थिती काय राहते, यावर महामंडळाची भूमिका अवलंबून असणार असल्याचे स्पष्ट संकेत प्रशासनाकडून देण्यात आले आहेत.