दिल्लीतील डॉ. राम मनोहर लोहिया रुग्णालय येथे वैद्यकीय क्षेत्रात एक ऐतिहासिक कामगिरी नोंदवली गेली आहे. ३१ वर्षीय महिलेवर अत्यंत गुंतागुंतीची आणि दुर्मिळ हृदय शस्त्रक्रिया यशस्वीपणे पार पाडण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे या महिलेचे हृदय शरीराच्या डाव्या बाजूला नसून उजव्या बाजूला होते.
काय आहे हा दुर्मिळ आजार?
या रुग्णाला Situs Inversus नावाचा दुर्मिळ आजार होता. या स्थितीत शरीरातील सर्व प्रमुख अवयव उलट दिशेत असतात. याशिवाय तिला Dextrocardia (हृदय उजव्या बाजूला असणे) आणि जन्मजात हृदयदोष होता.
शस्त्रक्रिया का होती अवघड?
अवयवांची उलट रचना असल्याने शस्त्रक्रिया अत्यंत गुंतागुंतीची
सामान्य पद्धतीने छातीचे हाड (स्टर्नम) कापावे लागते
हृदयातील दोष (Partial Atrioventricular Canal Defect) दुरुस्त करणे आवश्यक
डॉक्टरांनी कसा केला कमाल?
आरएमएल रुग्णालयातील तज्ञ डॉक्टरांच्या टीमने ही शस्त्रक्रिया केवळ ४ सेमीच्या छोट्या चीरातून केली.
हार्ट-लंग मशीनचा वापर करून रक्तप्रवाह नियंत्रित केला
हृदयाच्या भिंतीवर विशेष पॅच बसवला
अत्यंत सूक्ष्म टाके घेऊन प्रक्रिया पूर्ण केली
जगातील पहिलीच कामगिरी?
डॉक्टरांच्या मते, इतक्या जटिल परिस्थितीत इतक्या छोट्या चीरातून (minimally invasive technique) अशी शस्त्रक्रिया जगात प्रथमच करण्यात आली आहे.
रुग्णाची स्थिती
शस्त्रक्रियेनंतर रुग्णाची प्रकृती स्थिर असून ती हळूहळू बरी होत आहे.
ही घटना वैद्यकीय विज्ञानातील मोठी झेप मानली जात आहे. दुर्मिळ आजारांवर आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने यशस्वी उपचार शक्य होत असल्याचे हे जिवंत उदाहरण आहे.