नागपूरमध्ये अज्ञात पत्रामुळे खळबळ उडाली असून शहरात हाय अलर्ट जाहीर करण्यात आला आहे.
नागपूर (Radioactive Threat) : नागपूरमध्ये अज्ञात पत्रामुळे खळबळ उडाली असून शहरात हाय अलर्ट जाहीर करण्यात आला आहे. या पत्रात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ (RSS) कार्यालये तसेच शहरातील काही महत्त्वाच्या सार्वजनिक ठिकाणी रेडिओअॅक्टिव्ह “सीझियम-137” पावडर पसरवण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तसेच मध्य नागपूरमधील एका प्राध्यापकाच्या घरात या महिन्याच्या सुरुवातीला जिलेटिन काडतुसे आणि डेटोनेटर ठेवण्यात आल्याची जबाबदारीही या पत्राद्वारे स्वीकारण्यात आली आहे.
या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दल (NDRF) चे विशेष रासायनिक, जैविक, किरणोत्सर्गीय आणि आण्विक (CBRN) पथक तातडीने तैनात करण्यात आले आहे. हे पथक महाल येथील RSS कार्यालय, महा-मेट्रो स्थानके, बस स्थानके आणि परिसरात सखोल तपासणी करत आहे. पोर्टेबल रेडिएशन डिटेक्टरच्या मदतीने तपासणी केली जात असून खुर्च्या, आसने आणि जास्त संपर्कात येणाऱ्या पृष्ठभागांचे स्वॅब नमुने घेतले जात आहेत.
राज्य आणि केंद्रीय गुप्तचर यंत्रणा तसेच राज्य दहशतवाद विरोधी पथक (ATS) देखील या प्रकरणाचा तपास करत आहेत. संवेदनशील ठिकाणी अँटी-सॅबोटाज तपासणी सुरू आहे.
पोलीस अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, हे पत्र जनरल पोस्ट ऑफिस (GPO) मार्फत पोलिस आयुक्तांना थेट पाठवण्यात आले असून त्यात रेडिओअॅक्टिव्ह दूषितीकरणाबाबत धक्कादायक तपशील आहेत. या प्रकरणी भारतीय न्याय संहिता (BNS) आणि बेकायदेशीर क्रियाकलाप प्रतिबंधक कायदा (UAPA) अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पत्राचा फॉरेन्सिक तपास सुरू असून हस्ताक्षर, कागद आणि पोस्टल तपासणीद्वारे लेखकाचा शोध घेण्यात येत आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी नागरिकांना शांत राहण्याचे, अफवा पसरवू नये तसेच संशयास्पद हालचाली आढळल्यास त्वरित कळवण्याचे आवाहन केले आहे. “आतापर्यंत कोणतीही किरणोत्सर्गीय (रेडिएशन) आढळलेली नाही,” असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
अहवालानुसार, स्वतःला एका शोषित व मागासवर्गीय घटकाचे प्रतिनिधी म्हणवणाऱ्या अज्ञात व्यक्तीने हा दावा केला आहे. त्याने RSS मुख्यालय, हेडगेवार स्मारक (रेशिमबाग), मेट्रो ट्रेन (ऑरेंज व अॅक्वा लाईन) तसेच शहरातील बसमध्ये सीझियम-137 पसरवण्यात आल्याचा आरोप केला आहे. तसेच नागरिकांनी प्रतिकारक औषध म्हणून “प्रशियन ब्लू” गोळ्यांची मागणी करावी, असा उल्लेखही पत्रात आहे.
सीझियम-137 हे अणुभट्टीतून तयार होणारे अत्यंत किरणोत्सर्गी (radioactive) घटक आहे. ते बीटा आणि गॅमा किरणे उत्सर्जित करते आणि सुमारे 30 वर्षांचा अर्धायुष्य (half-life) असतो. हे सूक्ष्म पावडर स्वरूपात पसरल्यास ते श्वसन किंवा अन्नाद्वारे शरीरात जाऊ शकते आणि पोटॅशियमसारखे वर्तन करून स्नायू व अवयवांमध्ये पसरू शकते.
घनदाट लोकवस्ती आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या महाल परिसरात अशा प्रकारचे थोडेसेही पदार्थ असणे सार्वजनिक आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते, असे तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.