China WAICO AI: चीनने 29 देशांसोबत मिळून जागतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता सहकार्य संघटना (WAICO) सुरू करून जगाला एक महत्त्वपूर्ण संदेश दिला. WAICO जागतिक तंत्रज्ञान राजकारणात नवीन वादविवाद
बीजिंग/ चीन (China WAICO AI) : कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) हे आता केवळ एक तंत्रज्ञान राहिलेले नाही, तर ते जागतिक शक्तीचे एक नवीन मापदंड बनत आहे. दरम्यान, चीनने 29 देशांसोबत मिळून जागतिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता सहकार्य संघटना (WAICO) सुरू करून जगाला एक महत्त्वपूर्ण संदेश दिला आहे.
शांघायमध्ये मुख्यालय असलेल्या या नवीन संघटनेचे वर्णन चीन AI सहकार्यासाठी एक व्यासपीठ म्हणून करत आहे. परंतु तज्ज्ञ याकडे भविष्यातील एआयचे नियम ठरवण्याची एक रणनीती म्हणून पाहत आहेत. अमेरिका आणि पाश्चात्य देश स्वतंत्र एआय (China WAICO AI) आराखडे विकसित करत असताना, WAICO जागतिक तंत्रज्ञान राजकारणात नवीन वादविवाद आणि नवीन समीकरणे निर्माण करू शकते.
चीनने 29 देशांसोबत सुरू केले WAICO
चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी 17 जुलै 2026 रोजी शांघायमध्ये WAICO ची औपचारिकपणे सुरुवात केली. एक दिवस आधी, 29 देशांनी त्याच्या संस्थापक करारावर स्वाक्षरी केली होती. या संघटनेचे कायमस्वरूपी मुख्यालय देखील शांघायमध्येच असेल. रशिया, पाकिस्तान, ब्राझील, इंडोनेशिया, कझाकस्तान आणि अनेक आफ्रिकन व आशियाई देश त्याचे संस्थापक सदस्य आहेत. चीनने म्हटले आहे की, एआय (AI) क्षेत्रात सहकार्य वाढवणे आणि विकसनशील देशांना तांत्रिक भागीदारी प्रदान करणे हे त्याचे उद्दिष्ट आहे.
केवळ तंत्रज्ञानच नव्हे, तर AI चे नियमही निश्चित
तज्ञांच्या मते, WAICO चे उद्दिष्ट केवळ एआय तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देणे नाही, तर AI प्रशासनासाठी भविष्यातील जागतिक नियमांवर प्रभाव टाकणे हे देखील आहे. चीनने 2025 मध्ये पहिल्यांदा या संघटनेचा प्रस्ताव मांडला होता. आता, त्याचे आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठात रूपांतर करून, त्याला विकसनशील देशांचा समावेश करायचा आहे. यामुळे (China WAICO AI) एआय धोरणनिर्मितीमध्ये चीनची भूमिका पूर्वीपेक्षाही अधिक मजबूत होऊ शकते.
पाश्चात्य देश वगळले, विकसनशील देशांवर लक्ष केंद्रित
अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया यांसारखे पाश्चात्य देश WAICO चा भाग नाहीत. याउलट, चीनने आशिया, आफ्रिका आणि लॅटिन अमेरिकेतील देशांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. पुढील पाच वर्षांत 5,000 AI प्रशिक्षण आणि सेमिनार जागा उपलब्ध करून देण्याची योजनाही जाहीर केली आहे. ASEAN, आफ्रिकन युनियन, अरब लीग आणि BRICS यांसारख्या गटांसोबत तांत्रिक सहकार्य वाढवण्यासाठी एक धोरणही विकसित केले आहे.
जागतिक स्तरावर दोन भिन्न AI प्रणाली उदयास?
विश्लेषकांच्या मते, WAICO च्या आगमनामुळे AI प्रशासन दोन ध्रुवांमध्ये विभागले जाऊ शकते. एका बाजूला युरोपियन युनियनचा AI कायदा असेल, जो OECD आणि G-7 देशांसाठी एक आदर्श आहे, तर दुसऱ्या बाजूला चीनच्या नेतृत्वाखालील WAICO असेल. याचा अर्थ असा होऊ शकतो की, जागतिक कंपन्यांना वेगवेगळ्या नियमांचे पालन करावे लागेल. लहान देशांवरही एकाच प्रणालीचे पालन करण्यासाठी दबाव येऊ शकतो.