महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक मदत मिळण्याची अपेक्षा असतानाच महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी मदतीबाबत महत्त्वाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचा संपूर्ण आढावा आणि पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतरच मदतीचा निर्णय घेतला जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. राज्यातील 358 पैकी 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असून, हे प्रमाण सुमारे 75 टक्के आहे.
यवतमाळ दौऱ्यावर असताना माध्यमांशी संवाद साधताना बावनकुळे यांनी सांगितले की, दुष्काळी मदतीपासून एकही शेतकरी वंचित राहू नये, यासाठी शासनाकडून प्रयत्न सुरू आहेत. मात्र, आजच्या आज सरसकट मदत जाहीर करण्याऐवजी प्रत्यक्ष नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण होणे आवश्यक आहे. कोणत्या भागात किती नुकसान झाले आहे, याचा आढावा घेतल्यानंतर मदतीचे स्वरूप निश्चित केले जाईल, अशी त्यांची भूमिका आहे. पीक नुकसानीचे पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतरच मदतीबाबत निर्णय घेण्याचे बावनकुळे यांनी यापूर्वीही स्पष्ट केले आहे.
तूर, कापूस, सोयाबीनपासून संत्र्यापर्यंत वेगवेगळे निकष
बावनकुळे यांच्या म्हणण्यानुसार, सर्व पिकांसाठी मदतीचा एकच निकष लागू करता येणार नाही. तूर, कापूस, सोयाबीन, हळद, बागायती पिके आणि संत्री यांसारख्या विविध पिकांच्या नुकसानीचे स्वतंत्रपणे मूल्यांकन करावे लागणार आहे. त्यामुळे पंचनाम्यांमधून प्रत्यक्ष परिस्थिती समोर आल्यानंतरच मदतीचा योग्य निर्णय घेता येईल, असे त्यांनी सांगितले.
दुष्काळ निवारणासाठी बावनकुळे यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळ उपसमिती स्थापन करण्यात आली आहे. या समितीला दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि चारा टंचाईच्या परिस्थितीचा आढावा घेऊन आवश्यक निर्णय व शिफारसी करण्याचे अधिकार देण्यात आले आहेत. समितीने प्रत्यक्ष पाहणी करून दर आठवड्याला परिस्थितीचा अहवाल मुख्यमंत्री आणि दोन्ही उपमुख्यमंत्र्यांना सादर करायचा आहे.
LIVE |📍नांदेड | पत्रकारांशी संवाद (28/09/2026) https://t.co/uw9xCAJLeW
— Chandrashekhar Bawankule (@cbawankule) September 28, 2026
प्रत्येक मंगळवारी दुष्काळाचा आढावा
एनडीआरएफच्या मदतीसाठी पीक नुकसानीचे पंचनामे अचूक असणे महत्त्वाचे असल्याचे बावनकुळे यांनी सांगितले. अचूक पंचनाम्यांच्या आधारे शेतकऱ्यांना योग्य मदत मिळू शकते, असे त्यांनी स्पष्ट केले. मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या माध्यमातून दुष्काळी परिस्थितीचे वस्तुनिष्ठ चित्र तयार करण्याचे काम सुरू आहे.
प्रत्येक मंगळवारी मंत्रिमंडळ उपसमितीची बैठक घेऊन दुष्काळी परिस्थितीचा आढावा घेतला जाणार असल्याची माहितीही त्यांनी दिली.
“दुष्काळाचे राजकारण नको”
दुष्काळाच्या प्रश्नावरून राजकारण करण्याऐवजी सर्वांनी एकत्र येऊन शेतकरी आणि शेतमजुरांना मदत करण्याची गरज असल्याचे बावनकुळे म्हणाले. दुष्काळाच्या झळा लक्षात घेऊन सर्वांनी आपापल्या परीने मदत निधीत योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले.
शेतकऱ्यांचा पहिला हक्क सरकारवर असून, पंचनामे अचूक व्हावेत यासाठी आपला दौरा सुरू असल्याचेही त्यांनी सांगितले. दुष्काळाच्या परिस्थितीवरून विरोधकांनी राजकारण न करता विधायक सूचना द्याव्यात, असे आवाहन त्यांनी यापूर्वीही केले आहे.
शेतकऱ्यांना 12 तास वीज देण्याचे आदेश
शेतकऱ्यांना 12 तास वीज उपलब्ध करून देण्याबाबत महावितरणला स्पष्ट सूचना देण्यात आल्याचे बावनकुळे यांनी सांगितले. वीज उपलब्ध झाल्यास उपलब्ध पाणीसाठ्यातून शेतकऱ्यांना सिंचन करता येईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले. वीजपुरवठ्यात अडथळे कायम राहिल्यास त्यावर मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या बैठकीत चर्चा केली जाईल, अशी माहिती त्यांनी दिली. यवतमाळमधील शेतकऱ्यांसाठी दिवसा 12 तास वीज मिळावी यासाठी प्रयत्न सुरू असल्याचेही त्यांच्या अलीकडील वक्तव्यात नमूद झाले आहे.
शरद पवारांच्या पत्रावर बावनकुळेंची प्रतिक्रिया
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर शरद पवार यांनी मुख्यमंत्र्यांना पत्र दिल्याच्या मुद्द्यावरही बावनकुळे यांनी भाष्य केले. विरोधी पक्षातील नेत्यांनी सरकारला पत्र देणे हे त्यांचे काम असल्याचे ते म्हणाले. मात्र, केवळ पवारांनी पत्र दिल्यामुळे सरकार शेतकऱ्यांना मदत करत नसून, अनेक आमदार तसेच तिन्ही पक्षांतील नेत्यांनीही मदतीसंदर्भात पत्रे दिल्याचा दावा त्यांनी केला.
बावनकुळे यांच्या म्हणण्यानुसार, सरकारकडे 2 हजारांहून अधिक पत्रे आली आहेत. मुख्यमंत्री स्वतः शेतकऱ्यांच्या बांधावर गेले असून त्यांनी यासंदर्भात निर्णय घेतला आहे. दुष्काळाच्या यादीतून वगळण्यात आलेल्या तालुक्यांचाही अभ्यास केला जाईल, असे त्यांनी सांगितले.
एसआयआरच्या मुद्द्यावरून ठाकरे बंधूंवर टीका
दरम्यान, ठाकरे बंधूंनी काढलेल्या मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर एसआयआरच्या मुद्द्यावरही बावनकुळे यांनी प्रतिक्रिया दिली. या प्रक्रियेबाबत निवडणूक आयोगाने स्पष्टीकरण दिल्याचे ते म्हणाले.
विरोधकांकडून सातत्याने विविध मुद्द्यांवर शंका उपस्थित केल्या जात असल्याचा आरोप करत बावनकुळे यांनी ईव्हीएमनंतर आता एसआयआरचा मुद्दा उपस्थित केल्याची टीका केली. विरोधक बूथ पातळीवर काम करत नाहीत, प्रत्यक्ष परिस्थितीचा अभ्यास न करता केवळ आरोप आणि शंका उपस्थित करतात, असा दावा त्यांनी केला.
लोकसभा निवडणुकीच्या काळात संविधान बदलण्याचा प्रचार करण्यात आल्याचे सांगत त्यांनी विरोधकांवर टीका केली. त्यानंतर विधानसभा निवडणुकीत भाजपला 51 टक्के मतदान मिळाल्याचा दावा त्यांनी केला. खोट्या प्रचाराऐवजी तथ्यांवर आधारित राजकारण होणे आवश्यक असल्याचेही बावनकुळे यांनी म्हटले.
