खळबळजनक: महाराष्ट्रात ऑटो-रिक्षा चालकांसाठी मराठी भाषा अनिवार्य

मुंबई (Maharashtra Marathi language) : महाराष्ट्रात, विशेषतः मुंबईत, मराठी भाषेवरून होणारे वाद नेहमीच असतात. एका ताज्या निर्णयामुळे हा वाद अधिकच तीव्र होत असल्याचे दिसते! खरे तर, महाराष्ट्रातील मीरा-भयंदरमध्ये ऑटो-रिक्षा (Autorickshaw) आणि टॅक्सी चालवणे हे आता केवळ गाडी चालवण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही. मराठी बोलणेही तितकेच महत्त्वाचे झाले आहे. सरकारने चालकांच्या भाषिक प्रवीणतेची चाचणी घेण्यासाठी एक नवीन प्रायोगिक मोहीम सुरू केली आहे.

मीरा रोड आणि भयंदर परिसरातील 12,000 हून अधिक ऑटो-रिक्षा (Autorickshaw) आणि टॅक्सी चालकांच्या परवान्यांची आणि कागदपत्रांची तपासणी सुरू झाली आहे. यावेळी केवळ कागदपत्रांचीच नव्हे, तर चालकांच्या मराठी भाषेच्या ज्ञानाचीही चाचणी घेतली जात आहे. या मोहिमेतील सर्वात महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अनिवार्य (Marathi language) मराठी परीक्षेची सुरुवात आहे.

मराठी परीक्षा अनिवार्य

चालकांना आता (Marathi language) मराठी वाचता, लिहिता आणि बोलता येणे आवश्यक आहे. हे साध्य करण्यासाठी, त्यांना एक छोटा गद्य लेख लिहावा लागेल आणि तोंडी परीक्षा द्यावी लागेल. पूर्वी केवळ प्रमाणपत्र पुरेसे होते, पण आता तुम्हाला तुमचे कौशल्य सिद्ध करावे लागेल.

हा निर्णय का घेण्यात आला?

परवाने आणि परवानगीपत्रे देण्यातील अनियमिततेबद्दल चिंता व्यक्त झाल्यानंतर (Department of Transport) परिवहन विभागाने नियम अधिक कडक केले आहेत. महाराष्ट्राचे परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक (Pratap Sarnaik) यांनी सांगितले की, योग्य पडताळणी प्रक्रियेतील त्रुटी तक्रारींमधून समोर आल्यानंतर हा उपक्रम सुरू करण्यात आला. नवीन प्रणाली जुन्या प्रणालीच्या पुढे जाऊन चालकांच्या मराठी भाषेच्या कौशल्याचे थेट मूल्यांकन करते. पूर्वी भाषा तज्ञाचे प्रमाणपत्र पुरेसे मानले जात होते, पण आता तसे नाही. चालकांना आता त्यांचे प्राविण्य सिद्ध करण्यासाठी छोटे परिच्छेद लिहावे लागतील आणि तोंडी परीक्षा द्यावी लागेल.

काय आहे नियम?

महाराष्ट्र मोटार वाहन नियमावलीच्या नियम 24 नुसार, (Marathi language) मराठी भाषेचे ज्ञान अनिवार्य आहे. चालक स्थानिक भाषेत प्रवासी आणि अधिकाऱ्यांशी योग्यरित्या संवाद साधू शकतील, याची खात्री करण्यासाठी 2019 मध्ये हा नियम अधिक कडक करण्यात आला.

परीक्षेत अयशस्वी अयशस्वी झाल्यास, परवानापत्र निलंबित

जे चालक या (Marathi language) परीक्षेत अयशस्वी होतात किंवा निकष पूर्ण करत नाहीत, त्यांचे परवाने निलंबित केले जाऊ शकतात. त्यामुळे, भाषिक प्राविण्य आता अनुपालनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. संपूर्ण मोहीम 1 मे (महाराष्ट्र दिन) पर्यंत चालेल. त्यानंतर एक अहवाल तयार केला जाईल आणि यशस्वी झाल्यास, असा नियम राज्यभरात लागू केला जाऊ शकतो.