पॅकेज्ड फूडमध्ये जास्त साखर, मीठ किंवा फॅट? आता लाल षटकोनी चिन्हातून मिळणार स्पष्ट इशारा

FSSAIचा सर्वोच्च न्यायालयात प्रस्ताव; ‘HIGH SUGAR’, ‘HIGH SALT’ आणि ‘HIGH FAT’ अशी ठळक चेतावणी देण्याची तयारी

नवी दिल्ली : पॅकेज्ड खाद्यपदार्थ आणि पेय खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा बदल प्रस्तावित करण्यात आला आहे. एखाद्या उत्पादनात साखर, मीठ किंवा फॅटचे प्रमाण अधिक असल्यास त्याची माहिती ग्राहकांना पॅकेजिंगवरच स्पष्टपणे मिळावी, यासाठी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) पुढाकार घेतला आहे. प्रस्तावित व्यवस्थेनुसार अशा उत्पादनांवर लाल षटकोनी (Red Hexagon) चिन्हासह संबंधित घटकाचे प्रमाण जास्त असल्याची स्पष्ट चेतावणी देण्यात येणार आहे.

FSSAIने सर्वोच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या पत्रातून या प्रस्तावाची माहिती दिली आहे. नव्या नियमांनुसार, संबंधित खाद्यपदार्थांच्या पॅकेजवर ‘HIGH SUGAR’, ‘HIGH SALT’ किंवा ‘HIGH FAT’ अशी स्पष्ट सूचना देण्याचा प्रस्ताव आहे. ही चेतावणी नियमित पोषणमूल्यांच्या तक्त्यापेक्षा मोठ्या अक्षरांत आणि ग्राहकांचे त्वरित लक्ष वेधून घेईल अशा स्वरूपात छापली जाण्याची शक्यता आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशानंतर FSSAIची पावले

पॅकेज्ड खाद्यपदार्थांवर ग्राहकांना उत्पादनातील अधिक साखर, मीठ किंवा फॅटची माहिती सहज मिळावी, यासाठी ‘3S And Our Health Society’ या संस्थेने फ्रंट-ऑफ-पॅक चेतावणी लेबल अनिवार्य करण्याची मागणी केली आहे. यासंदर्भात संस्थेने जनहित याचिका दाखल केली आहे.

या प्रकरणावर १३ ऑगस्ट रोजी झालेल्या सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाने FSSAIला या विषयावर लवकरात लवकर योग्य निर्णय घेण्याचे निर्देश दिले होते. त्यानंतर FSSAIने न्यायालयात अनुपालन प्रतिज्ञापत्र दाखल करत प्रस्तावित नियमांची माहिती दिली.

नियम टप्प्याटप्प्याने लागू करण्याचा प्रस्ताव

FSSAIकडून हे नियम एकाच वेळी लागू करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने अंमलात आणण्याचा प्रस्ताव देण्यात आला आहे. मात्र, प्रत्येक खाद्यपदार्थाच्या पॅकेजवर अशा प्रकारची चेतावणी लावली जाणार नाही.

तूप, खाद्यतेल, मीठ, साखर, गूळ आणि मध यांसारख्या एकाच घटकापासून बनलेल्या आवश्यक पदार्थांना फ्रंट-ऑफ-पॅक चेतावणीच्या नियमातून वगळण्याचा प्रस्ताव आहे.

नवे नियम लागू झाल्यास पॅकेज बंद खाद्यपदार्थ किंवा पेय खरेदी करण्यापूर्वी त्यामध्ये साखर, मीठ किंवा फॅटचे प्रमाण अधिक आहे की नाही, हे ग्राहकांना पॅकेजिंगवरील ठळक चिन्ह आणि चेतावणीच्या माध्यमातून सहज समजू शकणार आहे.