रोहिणी हत्याकांडातून धडा; घराच्या सुरक्षेसाठी स्मार्ट लॉक किती महत्त्वाचे?

ड्युप्लिकेट चावीच्या मदतीने घरात प्रवेश; फिंगरप्रिंट, फेस आयडी आणि मोबाइल ऑथेंटिकेशन ठरू शकते अधिक सुरक्षित पर्याय

दिल्लीतील रोहिणी सेक्टर-3 येथील राकेश खन्ना हत्याकांडाच्या तपासात ड्युप्लिकेट चावीचा धक्कादायक वापर समोर आला आहे. दिल्ली पोलिसांच्या तपासानुसार, खन्ना यांच्या सख्ख्या भाचीने घराच्या मुख्य दरवाजाच्या सेंट्रल लॉकची ड्युप्लिकेट चावी तयार केली होती. याच चावीच्या माध्यमातून तिच्या जिम ट्रेनर प्रियकरासह साथीदारांनी घरात प्रवेश केला आणि राकेश खन्ना यांची हत्या करून लूट केल्याचे तपासात समोर आले आहे.

या घटनेमुळे पारंपरिक कुलूप-चावीच्या सुरक्षेवर पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. विशेषतः घरात ज्येष्ठ नागरिक एकटे राहत असतील किंवा घरात मौल्यवान वस्तू असतील, तर डिजिटल स्मार्ट लॉक आणि आधुनिक होम सिक्युरिटी सिस्टीमचा वापर किती उपयुक्त ठरू शकतो, याकडे लक्ष वेधले जात आहे.

फिंगरप्रिंट आणि फेस आयडीची सुविधा

स्मार्ट डोअर लॉकमध्ये फिंगरप्रिंट किंवा फेस आयडीद्वारे प्रवेशाची सुविधा उपलब्ध असते. आधी नोंद केलेल्या व्यक्तीची बायोमेट्रिक ओळख पटल्याशिवाय लॉक उघडत नाही. त्यामुळे पारंपरिक कुलूपाप्रमाणे फिजिकल चावी मिळाल्याने थेट प्रवेश मिळण्याचा धोका कमी होतो.

मोबाइलवर मिळतो प्रवेशाचा अलर्ट

अनेक स्मार्ट लॉक मोबाइल ॲपशी कनेक्ट करता येतात. दरवाजा उघडल्यावर किंवा अनधिकृत व्यक्तीने प्रवेशाचा प्रयत्न केल्यास मोबाइलवर तातडीचा अलर्ट मिळू शकतो. घरमालक घराबाहेर असतानाही प्रवेशाशी संबंधित हालचालींची माहिती मिळू शकते.

OTP आणि व्हर्च्युअल कीचा पर्याय

डिजिटल लॉकमध्ये तात्पुरता PIN, OTP किंवा व्हर्च्युअल की तयार करण्याची सुविधाही असते. एखाद्या नातेवाईकाला किंवा विश्वासू व्यक्तीला घरात प्रवेश द्यायचा असल्यास विशिष्ट कालावधीसाठीच ॲक्सेस देता येतो. त्यामुळे कायमस्वरूपी ड्युप्लिकेट चावी तयार करण्याची गरज टाळता येऊ शकते.

छेडछाड झाल्यास अलार्म

काही स्मार्ट लॉकमध्ये लॉकशी छेडछाड किंवा जबरदस्तीने प्रवेशाचा प्रयत्न झाल्यास इंट्र्युजन अलार्मची सुविधा असते. अशा वेळी मोठ्या आवाजाचा अलार्म सक्रिय होऊन घरातील व्यक्ती तसेच आजूबाजूच्या लोकांना सतर्क करता येते. काही उपकरणांमध्ये 80 ते 100 डेसिबलपर्यंत अलार्म असल्याचा दावा केला जातो.

तज्ज्ञांकडून डिजिटल सुरक्षेवर भर

सायबर आणि होम सिक्युरिटी तज्ज्ञांच्या मते, बाजारात सध्या 2 ते 5 हजार रुपयांच्या रेंजमध्ये डिजिटल स्मार्ट लॉक उपलब्ध आहेत. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक एकटे राहत असलेल्या घरांमध्ये किंवा मौल्यवान वस्तू असलेल्या ठिकाणी पारंपरिक कुलूपासोबत डिजिटल सुरक्षा यंत्रणेचा विचार करणे फायदेशीर ठरू शकते.

रोहिणीतील राकेश खन्ना हत्याकांडाने पारंपरिक चावीच्या सुरक्षेतील संभाव्य धोके समोर आणले आहेत. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा योग्य वापर करून घराच्या प्रवेशव्यवस्थेला अधिक सुरक्षित करण्याची गरज या घटनेतून अधोरेखित झाली आहे.