दिल्ली-मुंबईसह चार प्रमुख महानगरांमधील मार्गांचा विस्तार; भविष्यातील वाढता वाहतूक भार हाताळण्यासाठी पायाभूत सुविधा बळकट करण्यावर भर
नवी दिल्ली : देशातील रेल्वे पायाभूत सुविधा अधिक सक्षम करण्याच्या दिशेने केंद्र सरकारने महत्त्वाचे निर्णय घेतले आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत रेल्वेच्या आधुनिकीकरणाशी संबंधित विविध प्रकल्पांना मंजुरी देण्यात आली. बैठकीनंतर केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या निर्णयांची माहिती प्रसारमाध्यमांना दिली.
रेल्वेच्या गेल्या १२ वर्षांपासून सुरू असलेल्या व्यापक आधुनिकीकरण प्रक्रियेला आणखी गती देण्याचा सरकारचा प्रयत्न असल्याचे अश्विनी वैष्णव यांनी सांगितले. देशातील वाढत्या वाहतुकीच्या गरजा लक्षात घेऊन महत्त्वाच्या मार्गांची क्षमता वाढविण्यावर या निर्णयांमध्ये भर देण्यात आला आहे.
सात हाय-डेन्सिटी कॉरिडॉरवर चार मार्गिका
भारतीय रेल्वेच्या सात हाय-डेन्सिटी कॉरिडॉरवर चार मार्गिका अर्थात quadruple-track व्यवस्था उभारण्याची योजना आहे. भविष्यात प्रवासी आणि मालवाहतुकीचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन या मार्गांची क्षमता वाढविण्यात येणार आहे.
या प्रकल्पांमुळे रेल्वे वाहतुकीवरील वाढता ताण हाताळण्यास मदत होईल. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली रेल्वेच्या रूपांतरणाचे आणि आधुनिकीकरणाचे काम वेगाने सुरू असून, भविष्यातील वाहतूक गरजा पूर्ण करण्यासाठी इतर महत्त्वाच्या कॉरिडॉर्सवरही काम सुरू असल्याचे अश्विनी वैष्णव यांनी स्पष्ट केले.
चार प्रमुख महानगरांमधील कनेक्टिव्हिटीला चालना
केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या निर्णयांमध्ये देशातील प्रमुख आर्थिक केंद्रांना जोडणाऱ्या मार्गांच्या विस्तारालाही महत्त्व देण्यात आले आहे. दिल्ली, मुंबई, कोलकाता आणि चेन्नई या चार प्रमुख महानगरांदरम्यानची जोडणी अधिक सक्षम आणि जागतिक दर्जाची करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट असल्याचे सांगण्यात आले.
याच अंतर्गत कोलकाता-दिल्ली मार्ग चार पदरी करण्यास मंजुरी देण्यात आली आहे. या मार्गाच्या क्षमतेत वाढ झाल्याने उत्तर भारत आणि पूर्व भारतातील प्रवासी तसेच मालवाहतुकीला अधिक वेग मिळण्याची अपेक्षा आहे.
चेन्नई-कोलकाता मार्गाचाही विस्तार
पूर्व भारत आणि दक्षिणेकडील किनारपट्टीच्या भागांमधील दळणवळण अधिक मजबूत करण्यासाठी चेन्नई-कोलकाता मार्गाचे चार पदरीकरण केले जाणार आहे. या मार्गावरील वाहतूक क्षमता वाढवून प्रवास अधिक सुलभ करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.
यासोबतच देशाची राजधानी दिल्ली आणि आर्थिक राजधानी मुंबई यांच्यातील मार्ग चार पदरी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्यामुळे या दोन प्रमुख शहरांमधील दळणवळण अधिक सक्षम होणार आहे.
तसेच पश्चिम आणि दक्षिण भारतातील महत्त्वाच्या औद्योगिक केंद्रांना जोडणाऱ्या मुंबई-चेन्नई मार्गाचाही चार पदरी विस्तार केला जाणार आहे. या प्रकल्पांमुळे प्रमुख महानगरांमधील कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासोबतच भविष्यातील वाढत्या वाहतुकीची गरज पूर्ण करण्यास मदत होईल.
रेल्वे आधुनिकीकरणाला वेग
केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीतील या निर्णयांकडे भारतीय रेल्वेच्या दीर्घकालीन आधुनिकीकरण प्रक्रियेतील महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. वाढत्या प्रवासी आणि मालवाहतुकीला सक्षमपणे हाताळण्यासाठी रेल्वे मार्गांची क्षमता वाढविणे, प्रमुख कॉरिडॉर्सचे आधुनिकीकरण करणे आणि देशातील महत्त्वाच्या आर्थिक केंद्रांमधील दळणवळण अधिक गतिमान करणे, हा या निर्णयांचा प्रमुख उद्देश आहे.
