कृत्रिम पाऊस आणि कोरडा दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी
चिखली (Soybean-growing farmers) : गेल्या महिनाभरापासून पावसाने मारलेल्या दडीमुळे बळीराजा पुन्हा एकदा मोठ्या संकटात सापडला आहे. खरिपातील मुख्य पीक असलेले सोयाबीन सध्या फुलोऱ्यात आले असतानाच पावसाने ताण दिल्याने शेतात उभं असलेलं पीक डोळ्यांदेखत कोमेजून जाण्याच्या मार्गावर आहे. पेरणी, कोळपणी, खत व्यवस्थापन आणि महागड्या औषध फवारणीचा सर्व खर्च उरकून शेतकरी चांगल्या उत्पन्नाची आस लावून बसला होता. मात्र, पावसाच्या या लहरीपणामुळे शेतकरी पूर्णपणे हवालदिल झाला असून वर्षभराचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे.
हातातील पुंजी संपली, खर्चाचा डोंगर कायम
गेल्या वर्षीच्या पिकातून मिळालेले उत्पन्न आणि साठवून ठेवलेली शिल्लक पुंजी शेतकऱ्यांनी या वर्षीच्या खरीप हंगामासाठी पणाला लावली होती. (Soybean-growing farmers) बिजबियाणे, खते आणि मजुरीवर हजारो रुपये खर्च झाले आहेत. पीक फुलोऱ्यात असतानाच पाण्याचा ताण पडल्याने सोयाबीनची प्रचंड फुलगळ होत आहे. परिणामी शेंगा धरणार नसल्याने थेट उत्पादनावर त्याचा गंभीर परिणाम होणार आहे. या पिकावरच मुलांचे शिक्षण, लग्नकार्य, बँकेचे कर्ज आणि वर्षभराचा घरखर्च अवलंबून असल्याने "आता वर्षभराचं नियोजन कसं करायचं?" या चिंतेने शेतकऱ्यांच्या डोळ्यात पाणी आणले आहे.
कृत्रिम पावसाचा प्रयोग करून पीक वाचवण्याची हाक
विहिरी आणि बोअरवेलनेही तळ गाठल्यामुळे पिकांना पाणी देण्याचा दुसरा कोणताही पर्याय उरलेला नाही. त्यामुळे शासनाने तातडीने 'कृत्रिम पाऊस' (Cloud Seeding) पाडून प्रयोग करावा, अशी मागणी पुढे येत आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून संबंधित भागात कृत्रिम पाऊस पाडल्यास सुकत असलेल्या पिकांना संजीवनी मिळेल आणि थोडेफार तरी पीक हाती धडकेल, अशी आस शेतकरी बाळगून आहेत.
तात्काळ 'कोरडा दुष्काळ' जाहीर करण्याची मागणी
पेरणीपासून फवारणीपर्यंतचा सर्व खर्च वाया गेल्याने आता केवळ शासकीय मदतच शेतकऱ्यांना या संकटातून बाहेर काढू शकते. त्यामुळे शेतकरी वर्गातून खालील प्रमुख मागण्या जोर धरत आहेत:
महसूल आणि कृषी विभागाने तातडीने शेतात जाऊन वास्तवदर्शी पंचनामे करावेत.
निर्माण झालेली भीषण परिस्थिती पाहता तात्काळ 'कोरडा दुष्काळ' जाहीर करण्यात यावा.
पीक विमा भरलेल्या शेतकऱ्यांना अविलंब भरपाई मंजूर करावी.
बँक कर्जाचे हफ्ते स्थगित करून दुष्काळसदृश सर्व शासकीय लाभ आणि सवलती लागू कराव्यात.
ऐन गर्जेच्या वेळी पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे बळीराजा पुरता कोलमडला आहे. आता शासन तातडीने कृत्रिम पावसाचा निर्णय घेते की दुष्काळ जाहीर करून मदत देते, याकडे सर्व शेतकरी वर्गाचे लक्ष लागले आहे.
