पुरुषोत्तम जगताप यांच्या बंडखोर पॅनेललाही पराभवाचा सामना; ८४.२५ टक्के मतदान, अजित पवारांच्या निधनानंतरच्या पहिल्याच सहकारी निवडणुकीत सुनेत्रा पवारांनी सिद्ध केले नेतृत्व
बारामती : पुणे जिल्ह्यातील प्रतिष्ठेच्या सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याच्या निवडणुकीत उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेसने प्रतिस्पर्ध्यांना जोरदार धक्का दिला आहे. कारखान्याच्या संचालक मंडळाच्या सर्व २१ जागांवर राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या उमेदवारांनी विजय मिळवला. राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्ष आणि माजी अध्यक्ष पुरुषोत्तम जगताप यांच्या स्वतंत्र पॅनेलला या निवडणुकीत अपेक्षित यश मिळाले नाही. अजित पवार यांच्या निधनानंतर सहकार क्षेत्रात झालेल्या या पहिल्या महत्त्वाच्या निवडणुकीत सुनेत्रा पवारांच्या नेतृत्वाची कसोटी होती. निकालाने त्यांच्या गटाचे वर्चस्व अधोरेखित केले आहे.
सोमेश्वर सहकारी साखर कारखाना हा शेतकऱ्यांना राज्यातील उच्चांकी दर देणाऱ्या कारखान्यांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. त्यामुळे या संस्थेची निवडणूक केवळ संचालक मंडळ निवडण्यापुरती मर्यादित नव्हती, तर बारामती परिसरातील राजकीय ताकद आणि सहकार क्षेत्रावरील प्रभावाचीही परीक्षा मानली जात होती. या लढतीत राष्ट्रवादी विरुद्ध राष्ट्रवादी अशी परिस्थिती निर्माण झाली होती. सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखालील पॅनेलसमोर शरद पवार गटाचे उमेदवार आणि भाजपच्या मदतीने स्वतंत्र पॅनेल उभारणारे पुरुषोत्तम जगताप यांचे आव्हान होते.
तीन पॅनेलमध्ये रंगली निवडणूक
सोमेश्वर कारखान्याच्या निवडणुकीत एकूण तीन पॅनेल रिंगणात होते.
-
श्री सोमेश्वर विकासपुरुष अजितदादा पवार पॅनेल: राष्ट्रवादी काँग्रेस पुरस्कृत.
-
सोमेश्वर शेतकरी विकास पॅनेल: राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाचा पॅनेल.
-
लोकनेते अजितदादा सोमेश्वर विकास पॅनेल: पुरुषोत्तम जगताप यांच्या नेतृत्वाखालील पॅनेल.
या तिरंगी लढतीत सुनेत्रा पवार यांच्या पॅनेलने सर्व जागांवर विजय मिळवत प्रतिस्पर्ध्यांना मागे टाकले.
२७ हजारांहून अधिक सभासद; ८४.२५ टक्के मतदान
सोमेश्वर सहकारी साखर कारखान्याचे कार्यक्षेत्र पुणे आणि सातारा जिल्ह्यांतील चार तालुक्यांमध्ये पसरलेले आहे. पुणे जिल्ह्यातील बारामती आणि पुरंदर, तर सातारा जिल्ह्यातील फलटण आणि खंडाळा या तालुक्यांचा त्यात समावेश होतो.
कारखान्याचे एकूण सभासद २७ हजार ६२५ असून, त्यापैकी २३ हजार ३९३ सभासदांनी मतदानाचा हक्क बजावला. त्यामुळे निवडणुकीत ८४.२५ टक्के मतदानाची नोंद झाली.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार, राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या प्रत्येक उमेदवाराला १२ हजारांपेक्षा अधिक मते मिळाली. शरद पवार गटाच्या उमेदवारांना सरासरी अडीच हजारांच्या आसपास, तर पुरुषोत्तम जगताप यांच्या पॅनेलमधील उमेदवारांना सरासरी साडेपाच ते सहा हजार मते मिळाल्याचे सांगितले जात आहे. चारही तालुक्यांमध्ये राष्ट्रवादीच्या उमेदवारांना मिळालेले मताधिक्य प्रतिस्पर्ध्यांना कमी करता आले नाही.
पुरुषोत्तम जगताप यांच्या बंडखोरीचा फटका
सोमेश्वर कारखान्याचे तब्बल १३ वर्षे अध्यक्षपद भूषवलेले पुरुषोत्तम जगताप यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसमधून वेगळी भूमिका घेत स्वतंत्र पॅनेल उभे केले होते. या पॅनेलला भाजपची साथ मिळाली होती. त्याचबरोबर शरद पवार गटातील पुरंदर तालुक्याच्या दोन नेत्यांनीही जगताप यांच्या पॅनेलला पाठिंबा दिला होता.
मात्र, या राजकीय समीकरणांचा निवडणुकीत अपेक्षित फायदा झाला नाही. जगताप यांनी निवडणुकीदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पैसे वाटप झाल्याचा आरोप केला. या कथित प्रकारामुळे आपल्या पॅनेलला नुकसान झाल्याचा दावाही त्यांनी केला. मात्र, हे आरोप स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेले असल्याची माहिती उपलब्ध नाही.
युगेंद्र पवारांच्या नेतृत्वाची कसोटी
राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या पॅनेलचे नेतृत्व युगेंद्र पवार करत होते. मात्र, त्यांना या निवडणुकीत मोठ्या पराभवाला सामोरे जावे लागले. पक्षातील काही स्थानिक नेते प्रचारात सक्रियपणे सहभागी न झाल्याने युगेंद्र पवार यांच्यावर पॅनेलची जबाबदारी प्रामुख्याने आली, असे या निवडणुकीच्या राजकीय घडामोडींवरून दिसून आले.
पुरंदर तालुक्यातील दोन नेत्यांनी पुरुषोत्तम जगताप यांच्या पॅनेलला पाठिंबा दिला, तरी त्यांच्यावर कोणतीही कारवाई झाली नसल्याचा मुद्दाही चर्चेत राहिला. खासदार सुप्रिया सुळे या निवडणुकीच्या प्रचारात किंवा सांगता सभेत प्रत्यक्ष सहभागी झाल्या नाहीत. त्या दिल्लीमध्ये असल्याने ऑनलाइन सहभागी होणार असल्याचे सांगण्यात आले होते; मात्र त्या ऑनलाइनही सहभागी झाल्या नाहीत.
शरद पवार यांनी निवडणुकीच्या काळात कारखान्याच्या कार्यक्षेत्रातील दुष्काळग्रस्त भागाचा दौरा केला होता. तसेच, सांगता सभेला शशिकांत शिंदे उपस्थित राहिले आणि त्यांनी सहकार क्षेत्रातील शरद पवार यांच्या योगदानाचा उल्लेख केला. तरीही या प्रयत्नांचा निकालावर अपेक्षित परिणाम झाला नाही.
सुनेत्रा पवारांच्या नेतृत्वाची परीक्षा यशस्वी?
अजित पवार यांच्या निधनानंतरची ही पहिलीच महत्त्वाची सहकारी निवडणूक असल्याने सुनेत्रा पवार यांच्यासाठी तिचे विशेष राजकीय महत्त्व होते. प्रचाराच्या काळात सुनेत्रा पवार आणि जय पवार यांनी कारखान्याच्या कार्यक्षेत्रात व्यापक संपर्क साधला. त्याचा फायदा निकालात झाल्याचे राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या विजयावरून दिसते.
दुसरीकडे, निवडणुकीत मोठ्या प्रमाणावर पैसे वाटप झाल्याचे आरोप विरोधकांकडून करण्यात आले. त्यामुळे विजयामागील कारणांवरून राजकीय आरोप-प्रत्यारोपही सुरू झाले आहेत.
राष्ट्रवादी काँग्रेसने सर्व २१ जागा जिंकत शरद पवार गट आणि पुरुषोत्तम जगताप यांच्या पॅनेलवर मात केली असली, तरी बारामतीतील राजकीय आव्हाने संपलेली नाहीत. आगामी काळात सुनेत्रा पवार यांना सहकार क्षेत्रातील वर्चस्व टिकवण्याबरोबरच स्थानिक राजकीय समीकरणेही सांभाळावी लागणार आहेत.